ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ SIR ನಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವುದು ಹೇಗೆ? 

0
352

✍️ ಪ್ರೇಮ್ ಶಂಕರ್ ಝಾ
ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು

ಮೇ 4 ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದ ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಕಾಳೀಘಾಟ್ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ, 15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ನಾಯಕಿ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು, “ನಾನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ; ನಾವು ಸೋತಿದ್ದು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪಿತೂರಿಯಿಂದ,” ಎಂದು ಹಠಮಾರಿತನದಿಂದ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಬಿಜೆಪಿ ಯೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. “ನಾನು ಸೋತಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ರಾಜ್ ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ನನ್ನ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ನಂತರ ತಮ್ಮ ಹೊಸದಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಶಾಸಕರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲಿನ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ, “ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿದ್ದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಹೇರಲಿ. ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ನನ್ನನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಿ. ಈ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ದಿನವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಲಿ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಆ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಇಡಲು ಅವರಿಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಬಹುಶಃ, ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕೊನೆಯ ಅವಶೇಷವಾದ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ‘ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರ’ವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ತಾನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಏಕೈಕ ಬಲಿಪಶುಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಲಿಪಶುಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಅರಿತುಕೊಂಡಿರುವುದೇ ಆಗಿರಬಹುದು.

ಮೋದಿ ಅವರು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಯುಧವೆಂದರೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ‘ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ’ (ಸ್ಪೆಷಲ್ ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್ ರಿವ್ಯೂ – SIR). ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಎರಡು ಪರಿಶೀಲನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು; ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಹಾಗೂ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿತ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿಜಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 28 ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ 11 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಆಳಲ್ಪಡುವ ಎಂಟು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ಗಳನ್ನು ಈಗ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ಗಳು ಎನ್ನಲಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು, ದೇಶದ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವವರೆಗೆ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕದಿಯಲು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಬಂಗಾಳದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ಮಾದರಿಯು ಈಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ.

ಕಳೆದ 11 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಮೋದಿ ಅವರು ಇದನ್ನು ಈಗಷ್ಟೇ ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೆಂದರೆ, 2024 ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ತಮಗಾದ ಆಘಾತದ ನಂತರ ಅವರು ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ — ಏಕೆಂದರೆ ತಾವು ಹೆಚ್ಚು ವಿಧೇಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕೃಪೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಾರಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಪ್ರಯತ್ನವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾದ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಕಾನೂನನ್ನು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಐದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು 2023 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಕಾನೂನು ಅಂಗೀಕಾರವಾಗುವವರೆಗೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ, ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅದು ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು.

ಇದುವೇ ಮೋದಿ ಅವರು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ದ್ವಾರವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಆ ಕಾನೂನನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಸಮಯವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಸುವ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದರು: ಅದೇನೆಂದರೆ, ಚುನಾವಣಾ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ‘ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ’ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರನ್ನು’ ಸೇರಿಸುವುದು. ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ಹಾಗೂ ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಾವು ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಬಲೆಯ ಅರಿವಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆ ಕಾನೂನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಬಹುಮತವನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು, ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಮತಗಳನ್ನು ಕದಿಯಲು ಬಿಜೆಪಿ ‘ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದ’ ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ನಾಲ್ಕು ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರೈಟ್ಸ್ (ADR), ಪೀಪಲ್ಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ಸಿವಿಲ್ ಲಿಬರ್ಟೀಸ್ (PUCL), ಕಾಮನ್ ಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಲಿಟಿಗೇಷನ್ (CPIL) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ, ಅವುಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಿತ್ತಾದರೂ, ಈಗಷ್ಟೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ತೋರುವ ಆತುರವು ನ್ಯಾಯದ ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಅರೆ-ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ತಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ತಾವು ಬಳಸಲು ಬಯಸಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಆಯುಧವನ್ನು ಮೋದಿ ಅವರು 2025 ರ ಜೂನ್ 24 ರಂದು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅದೇನೆಂದರೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ (ಎಸ್‌ಐಆರ್) ಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿವರಿಸಿದೆ: ಹಿಂದಿನ ಪೂರ್ಣ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು 2002-2004 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ; ಹಾಗೂ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಕಾಯಂ ಆಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಮತದಾರರು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಹೆಸರುಗಳು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ವಾಡಿಕೆಯ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು) ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ದೋಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅವು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು 2002-2004 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನಿಂದ ನಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖದ ಬಿಂದುವಾಗಿರುವ (ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್) ಮೂಲಭೂತ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.

ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ಆ ಎಸ್‌ಐಆರ್ (SIR) ನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ:

ರಾಜ್ಯ / ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ (ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ಗೆ ಮುನ್ನ)ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ (ಎಸ್‌ಐಆರ್ ನಂತರ)ಹೆಚ್ಚಳ (ಅಂದಾಜು)
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ8.90 ಕೋಟಿ11.06 ಕೋಟಿ+2.16 ಕೋಟಿ
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ4.20 ಕೋಟಿ4.74 ಕೋಟಿ+0.54 ಕೋಟಿ
ಬಿಹಾರ3.85 ಕೋಟಿ4.50 ಕೋಟಿ+0.65 ಕೋಟಿ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ4.80 ಕೋಟಿ5.40 ಕೋಟಿ+0.60 ಕೋಟಿ
ರಾಜಸ್ಥಾನ3.10 ಕೋಟಿ3.47 ಕೋಟಿ+0.37 ಕೋಟಿ
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ3.00 ಕೋಟಿ3.47 ಕೋಟಿ+0.47 ಕೋಟಿ
ಗುಜರಾತ್2.90 ಕೋಟಿ3.37 ಕೋಟಿ+0.47 ಕೋಟಿ
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ4.50 ಕೋಟಿ5.11 ಕೋಟಿ+0.61 ಕೋಟಿ
ತಮಿಳುನಾಡು3.80 ಕೋಟಿ4.16 ಕೋಟಿ+0.36 ಕೋಟಿ
ಕೇರಳ1.95 ಕೋಟಿ2.13 ಕೋಟಿ+0.18 ಕೋಟಿ
ಕರ್ನಾಟಕ3.20 ಕೋಟಿ3.70 ಕೋಟಿ+0.50 ಕೋಟಿ
ಅಖಿಲ ಭಾರತ61.0 ಕೋಟಿ67.1 ಕೋಟಿ+6.1 ಕೋಟಿ

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 1951 ಮತ್ತು 2004 ರ ನಡುವೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಈಗಿನ 2025-26 ರ ಎಸ್‌ಐಆರ್ (SIR) ಇದನ್ನು ಉಲ್ಟಾ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಒಟ್ಟು ಮತದಾರರು (ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಮುನ್ನ)ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮತದಾರರು (ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ)ಕೈಬಿಡಲಾದ ಮತದಾರರು (ನಿವ್ವಳ/ಸಂಪೂರ್ಣ)ಬದಲಾವಣೆ (%)
ಅಂಡಮಾನ್ & ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು3.10 ಲಕ್ಷ2.58 ಲಕ್ಷ-0.52 ಲಕ್ಷ-16.6%
ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ2.12 ಕೋಟಿ1.87 ಕೋಟಿ-25 ಲಕ್ಷ-11.8%
ಗೋವಾ11.85 ಲಕ್ಷ10.57 ಲಕ್ಷ-1.28 ಲಕ್ಷ-10.8%
ಗುಜರಾತ್5.08 ಕೋಟಿ4.40 ಕೋಟಿ-68 ಲಕ್ಷ-14.5%
ಕೇರಳ2.78 ಕೋಟಿ2.69 ಕೋಟಿ-9 ಲಕ್ಷ-3.24%
ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ0.57 ಲಕ್ಷ0.57 ಲಕ್ಷ-206-0.35%
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ5.74 ಕೋಟಿ5.39 ಕೋಟಿ-34.25 ಲಕ್ಷ-5.96%
ಪುದುಚೇರಿ10.21 ಲಕ್ಷ9.44 ಲಕ್ಷ-0.77 ಲಕ್ಷ-7.54%
ರಾಜಸ್ಥಾನ5.46 ಕೋಟಿ5.15 ಕೋಟಿ-31 ಲಕ್ಷ-5.7%
ತಮಿಳುನಾಡು6.41 ಕೋಟಿ5.67 ಕೋಟಿ-74 ಲಕ್ಷ-11.5%
ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ15.44 ಕೋಟಿ13.39 ಕೋಟಿ~2.05 ಕೋಟಿ-13.21%
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ7.69 ಕೋಟಿ6.86 ಕೋಟಿ-8.386 ಕೋಟಿ-10.9%
ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ2.12 ಕೋಟಿ1.87 ಕೋಟಿ-0.35 ಕೋಟಿ-11.8%
ಒಟ್ಟು (ಹಂತ II)50.99 ಕೋಟಿ45.81 ಕೋಟಿ-5.18 ಕೋಟಿ-10.2%

2002-2004 ರ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದರೆ, ಈಗಿನ 2025 ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ತೀವ್ರ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ — ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿರೋಧವಾಗಿರುವ ಈ ಎರಡು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಯಾವುದನ್ನು ನಂಬಬೇಕು? ಈ ಎರಡೂ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು (ಡೇಟಾ) ಮೂರನೆಯದರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು: ಅದೇನೆಂದರೆ 2004 ಮತ್ತು 2024 ರ ನಡುವೆ ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಾದ ಬದಲಾವಣೆ. ಇದು 2004 ರಲ್ಲಿ 113.6 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2024 ರಲ್ಲಿ 144.2 ಕೋಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು.

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ತೋರಿಸುವಂತೆ, ಈ ಹೆಚ್ಚಳವು ಈ ಅವಧಿಯ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಾದ ಹೆಚ್ಚಳದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದೆ:

ವರ್ಷಲೋಕಸಭೆನೋಂದಾಯಿತ ಮತದಾರರು
200414ನೇ67.15 ಕೋಟಿ
200915ನೇ71.67 ಕೋಟಿರುರ
201416ನೇ83.41 ಕೋಟಿ
201917ನೇ91.20 ಕೋಟಿ
202418ನೇ97.79 ಕೋಟಿ

ಅಂದರೆ, ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 30.64 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1.5 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಇಬ್ಬರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವರದಿಗಳಿಂದ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮೂಲಕ ಸಂಕಲಿಸಲಾದ ಈ ಎಲ್ಲಾ ದತ್ತಾಂಶಗಳು, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 1.56 ರಷ್ಟು ಮತದಾರರ ಅದೇ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ; ಇದು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ 18 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಾಮೂಹಿಕ ವಲಸೆ, ವಾಸಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆಯ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಮರಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ಎರಡು ಬಾರಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಈ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.

ಹಾಗಾದರೆ, ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಈ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು, ಅದೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಂತಹ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದ ಮತದಾರರ ಪೈಕಿ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾರರು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ?

ಇದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ಸಂಭಾವ್ಯ ಉತ್ತರಗಳಿವೆ: ಮೊದಲನೆಯದೇನೆಂದರೆ, 20 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಂದರೆ 2004 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ‘ಪರಂಪರಾಗತ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ’ (ಲೆಗಸಿ ಎಲೆಕ್ಟೋರಲ್ ರೋಲ್ಸ್) ಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಲ್ಲದವರು, ಈಗ ಮತದಾರರಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವ ವಾಸಸ್ಥಳದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಮರುಪಡೆಯಲು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮರಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದನ್ನೇ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯದು, ಮತ್ತು ಮೋದಿ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಏನೆಂದರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರೇ ಅಥವಾ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಬಂದ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಲಸಿಗರಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಒಬ್ಬ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುರುತಿನ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯು, ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದನ್ನೂ ಸಹ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಹಜವಾಗಿ, ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಬಯಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದನ್ನೇ; ಏಕೆಂದರೆ ಇವರು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಬಡ ಜನರಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿ (ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಿ) ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷದ ಸರಣಿ ಗೆಲುವುಗಳು ತೋರಿಸುವಂತೆ, ತಮಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಪ ಮಟ್ಟದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲವರಿಗೇ ಮತ ಹಾಕುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಹಲವಾರು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ, ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಬಡವರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮುಸ್ಲಿಮರದ್ದಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕೇವಲ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಉಳ್ಳವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಮತಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಮಾತು ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಬಂಗಾಳದ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು, ಬಹುಪಾಲು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ‘ಕದಿಯಲಾಗಿತ್ತು’. ಆದರೆ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿದೆಯೋ, ಅದು ಈಗ ಭಾರತದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ.

ಕೃಪೆ: thewire.in (ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಲಾಗಿದೆ)