✍️ ಅಬ್ದುಲ್ ಬಾರಿ ಮಸೂದ್
ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟಲ್ ಇನ್ಕ್ಲೂಸಿವ್ ಅಲಯನ್ಸ್ (ಇಂಡಿಯಾ) ನಾಯಕರು ಜೂನ್ 8 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರಿದರು. ಇದನ್ನು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಬಲ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು ಗೈರುಹಾಜರಾಗಿದ್ದವು, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಡಿಎಂಕೆ ಕೂಡ ಸೇರಿತ್ತು.
ಆದರೂ, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ್ದವು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದೀಯ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ, ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್, ಆರ್ಜೆಡಿ ನಾಯಕ ತೇಜಸ್ವಿ ಯಾದವ್, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಒಮರ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ, ಮತ್ತು ಎಡಪಕ್ಷಗಳು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಮೀರಿ, ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿತು: ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಚುನಾವಣಾ ಸಮಗ್ರತೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಮೇಲಿನ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ದಾಳಿ ಎಂದು ತಾನೇ ಬಣ್ಣಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇಂಡಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಿಖರವಾದ ತಂತ್ರವೇನು?
ವಿಮರ್ಶಕರಿಗೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೂಡ ಇದರ ಉತ್ತರವು ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಚಾರಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಸಾಮೂಹಿಕ ಚಳವಳಿಗಳು ಅಥವಾ ತಳಮಟ್ಟದ ಜನಾಂದೋಲನಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಬದಲು, ಒಕ್ಕೂಟವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು, ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯನ್ನು ಕೋರಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
ಐದು ನಿರ್ಣಯಗಳು, ಒಂದೇ ತಂತ್ರ
ಸಭೆಯ ನಂತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ, ಒಕ್ಕೂಟವು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (ಎಸ್ಐಆರ್), ಮತಗಳ ದುರುಪಯೋಗದ ಆರೋಪ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ನಾಯಕರು ‘ಚುನಾವಣೆಗಳ ಕಳ್ಳತನ’ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅವರಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು.
ನೀಟ್ (NEET) ಮತ್ತು ಸಿಬಿಎಸ್ಇ (CBSE) ಯಂತಹ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೈಫಲ್ಯಗಳ ಆರೋಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರು ತಕ್ಷಣವೇ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಒಕ್ಕೂಟವು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು, ಆರ್ಥಿಕತೆ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಸರ್ವಪಕ್ಷ ಸಭೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿತು, ದ್ವೈಮಾಸಿಕ ಇಂಡಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಸಂಸತ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ಸಮನ್ವಯ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವ ನಿರ್ಧಾರವು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಲವಾರು ಇಂಡಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರು ಪದೇ ಪದೇ ವಾದಿಸಿದಂತೆ, ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಬರೆಯುವ ಪತ್ರವು ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಬಲ್ಲದೇ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕರೆ
ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರಿಂದ ಬಂದಿತು, ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ಭಾಷಣವು ತುರ್ತು ಮತ್ತು ಹತಾಶೆ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿತು. ಭಾರತದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ತಟಸ್ಥವಾಗಿವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ವಾದಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ನಂಬಿಕೆ ಈಗ ಉಳಿದಿಲ್ಲ.
ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದವರೆಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಜೆಪಿ ಅಗಾಧವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು. “ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ, ನೀವು ಗೆಲ್ಲಲು ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ಚುನಾವಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಭಾರತ್ ಜೋಡೋ ಯಾತ್ರೆ, ನೀಟ್ (NEET) ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೋರಾಟಗಳಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ತತ್ವವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
ಡಿಎಂಕೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ರಾಹುಲ್, ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ‘ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅವಮಾನವನ್ನೂ’ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸಹಕಾರದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
ಬೀದಿ ಹೋರಾಟಗಳಿಂದ ದೂರ
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಗರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಆರೋಪ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇಂಡಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಭೆ ನಡೆದಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಇಂತಹ ಆರೋಪಗಳ ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಚಾರಗಳು, ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಯಾತ್ರೆಗಳು, ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಬೀದಿ ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ನಿರುದ್ಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕರೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಣದುಬ್ಬರದ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿರಲಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪದ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಚಾರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜನಾಂದೋಲನದ ಯೋಜನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯು, ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಒಕ್ಕೂಟವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವುದು ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪೂರಕ ತಂತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತಂತ್ರ ಇದಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?
ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನುಗಳು, ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಬಂಧನಗಳು, ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಸವಾಲು ಮಾಡಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಜಕಾರಣದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಈ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಕರಣವು ಕಳವಳವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಅಬ್ದಿ ಶಾ ಅವರು, ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕಾರಣದೊಳಗಿನ ಆಳವಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. “ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ನೂರು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಹೊಣೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಬೃಹತ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಿರಿದಾದ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ; ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ, ಇದು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ತಾವು ಇರಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ.” ಎಂದು ಶಾ ಹೇಳಿದರು.
ಶಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದೇ ಹೊರತು ರಾಜಕೀಯ ಜನಾಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರ ಟೀಕೆಯು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಜಕಾರಣವು ದಾವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುವ ವೀಕ್ಷಕರ ವ್ಯಾಪಕ ಕಳವಳವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.
ಖರ್ಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಾಲುದಾರರು ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಹಿಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು ಎಂದು ಅವರು ಬಣ್ಣಿಸಿದ ವಿಷಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರವು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ, ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಆಳುವ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಮೇಲಿನ ತಾರತಮ್ಯದ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅವರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ರಾಜಕೀಯ ವೀಕ್ಷಕರು ಗಮನಿಸುವಂತೆ, ಮತದಾರರು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಅದರಾಚೆ
ಒಕ್ಕೂಟವು ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ವೀಕ್ಷಕರು ದ್ವೈಮಾಸಿಕ ಸಭೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಧನಗಳಾಗುವ ಬದಲು ಅದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳೇ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದಂತೆ ಒಕ್ಕೂಟವು ನಂಬುವುದಾದರೆ, ಸಭೆಗಳ ನಡುವೆ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಕಾಯುವುದು ಸದ್ಯದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಸಭೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದರ ನಿರ್ಣಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಗಾಗಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬಹುದು. ಭಾರತದ ಸವಾಲುಗಳ ರೋಗನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಸಮಗ್ರತೆ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಳವಳಗಳ ಕುರಿತು ಅದರ ನಾಯಕರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಇಂಡಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟವು ಪತ್ರಗಳು, ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆ ತಂತ್ರವು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸವಾಲು ಹಾಕಬಲ್ಲದೇ ಎಂಬುದು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆತಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಅದು ನಡೆಸುವ ಸಭೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಬರೆಯುವ ಪತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಕಳವಳವನ್ನು ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಖಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಒಕ್ಕೂಟವು ಹೈದರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಸಭೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ: ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವೇ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಂಬುವುದಾದರೆ, ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ರೂಮ್ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?












