ಸನ್ಮಾರ್ಗ ವಾರ್ತೆ
ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ: ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸೆರೆವಾಸದ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಕಾನೂನುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಸಿವಿಲ್ ರೈಟ್ಸ್ (ಎಪಿಸಿಆರ್) ವತಿಯಿಂದ ಮಂಗಳವಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ “ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ: ಕಾರಾಗೃಹವಾಸದ ರಾಜಕೀಯ” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರು ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಮತ್ತು ಶರ್ಜೀಲ್ ಇಮಾಮ್ ಅವರ ಮುಂದುವರಿದ ಸೆರೆವಾಸದ ಸುತ್ತ ಚರ್ಚೆ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು 2020 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯುಎಪಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 2020 ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈಶಾನ್ಯ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚುಕೋರರು ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಚಾರಣೆಗೂ ಮುಂಚಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಂಧನವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು, ನಿರಪರಾಧಿತ್ವ, ಊಹೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಭರವಸೆಗೆ ಏನು ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ನಿರಪರಾಧಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಬಹಳ ಮೊದಲೇ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳು ಆರೋಪಿಯ ಜೀವನದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಪ್ಯಾನಲಿಸ್ಟ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಸಲ್ಮಾನ್ ಖುರ್ಷಿದ್, ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಸಂಜಯ್ ಹೆಗ್ಡೆ, ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಶಾರುಖ್ ಆಲಂ, ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ್, ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ನಿಜಾಮ್ ಪಾಷಾ ಮತ್ತು ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ವಾರಿಶಾ ಫರಾಸತ್ ಅವರು ಪ್ಯಾನಲ್ನಲ್ಲಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಅಹ್ಮದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸವಕಳಿಗೆ ಸಮಾಜವು ಮರಗಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಸಲ್ಮಾನ್ ಖುರ್ಷಿದ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಚರ್ಚೆಯು ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ “ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸ್ವತಃ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಸಂವಿಧಾನವು ದೂರು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ತಮ್ಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಇದ್ದ ನಂಬಿಕೆ ಆಳವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಸಂಜಯ್ ಹೆಗ್ಡೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ, ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ‘ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ’ ಬದಲಿಗೆ ‘ಆಡಳಿತಗಾರನ ಕಾನೂನು’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಅವರು, ಪೊಲೀಸರ ಅತಿರೇಕವನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಬ್ರೇಕ್ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಳೆದರೂ ವಿಚಾರಣೆಯೇ ಆರಂಭವಾಗಿಲ್ಲ, ಇಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ್ ವಾದಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ನ ಸ್ವಂತ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವೆಂದು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆ ಕೂಗುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಕೃತ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಫ್ಐಆರ್ ಅನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಬಲ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣದ ಪೂರ್ವ ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ನಿಜಾಮ್ ಪಾಷಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಮತ್ತು ಶರ್ಜೀಲ್ ಇಮಾಮ್ ಅವರಂತಹ ಭಿನ್ನಮತೀಯರು ತಮ್ಮ ಮಾತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವರ್ಷಗಳನ್ನೇ ತೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ‘ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಮಾನತೆ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ’ದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಕರಣವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಯೋಚಿತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹಕ್ಕು ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವಕ್ತಾರರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಆರೋಪಿಯು ನಂತರ ನಿರ್ದೋಷಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೂ ಸಹ, ದೋಷಪೂರಿತ ಪೂರ್ವ ಸೆರೆವಾಸವು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಾಗೃಹವಾಸವು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಬಗೆಹರಿಯದೆ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಗಮನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಎಪಿಆರ್ಸಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.












