ಸನ್ಮಾರ್ಗ ವಾರ್ತೆ
ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಆಂದೋಲನ (ಎಸ್ಕೆಎ) ಬುಧವಾರ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ, 2026ರ ಮೊದಲ 188 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಾಗ 101 ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಕೈಯಾರೆ ಮಲ ಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪದೇ ಪದೇ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಸಾವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಎಸ್ಕೆಎ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.
ಬುಧವಾರ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ನಂತರ, ಮೃತರ ಸಂಖ್ಯೆ 100ರ ಗಡಿ ದಾಟಿದೆ ಎಂದು ಸಂಘಟನೆಯು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಎಸ್ಕೆಎ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವರ್ಷ ಇದುವರೆಗೆ 16 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸಾವುಗಳು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ-ಎನ್ಸಿಆರ್ ಒಂದರಲ್ಲೇ 12 ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ.
ಈ ಏರಿಕೆಯು ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂಘಟನೆ ಹೇಳಿದ್ದು, 2025ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 121 ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೆ 2026ರ ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ 101 ಸಾವುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ ಎಂದು ಎಸ್ಕೆಎ ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ.
“ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 45 ಗಂಟೆಗೊಬ್ಬರು ಒಳಚರಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಾಚಿಕೆಗೇಡಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಪರಾಧಿತ ಮೌನ ವಹಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ. ದಲಿತರ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೊಸ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಎಸ್ಕೆಎ ಕಿಡಿಕಾರಿದೆ.
ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿರುವ ಎಸ್ಕೆಎ, ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸಾವುಗಳು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಎಂದಿದೆ. 2016ರಲ್ಲಿ 39 ಸಾವುಗಳು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, 2017ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ 350ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ 137ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. 2013ರ ‘ಕೈಯಾರೆ ಮಲ ಹೊರುವ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಅವರ ಪುನರ್ವಸತಿ (ಪಿಇಎಂಎಸ್ಆರ್) ಕಾಯ್ದೆ’ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 2013ರ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ 1,726 ಜನರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ 1,203 ಸಾವುಗಳು ಕೇವಲ ಏಳು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿವೆ: ತಮಿಳುನಾಡು (332), ಗುಜರಾತ್ (216), ದೆಹಲಿ-ಎನ್ಸಿಆರ್ (157), ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (155), ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (148), ಹರ್ಯಾಣ (104) ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ (91). “ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಈ ಸಾವುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒಂದೇ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನೂ ಇಟ್ಟಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಂಘಟನೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಜುಲೈ 2023ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ‘ನಮಸ್ತೆ (NAMASTE) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿರುವ ಎಸ್ಕೆಎ, 349.73 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12 ಕೋಟಿ ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸುಮಾರು 19,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದರೂ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. “ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತವಾಗಿಲ್ಲ, ಶುಷ್ಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯಾಗಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೈಯಾರೆ ಮಲ ಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಧೋರಣೆಯನ್ನೂ ಸಂಘಟನೆ ಖಂಡಿಸಿದೆ. “ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವರು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೈಯಾರೆ ಮಲ ಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅವರಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಅರ್ಥೈಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳ ಜೀವಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಎಸ್ಕೆಎ ಹೇಳಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಚಾಲಕ ಬೆಜವಾಡ ವಿಲ್ಸನ್, ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಒಳಗಿನ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಘೋಷಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾವು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ವಿಲ್ಸನ್ ಹೇಳಿದರು.
2013ರ ‘ಕೈಯಾರೆ ಮಲ ಹೊರುವ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಅವರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾಯ್ದೆ’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಯಾರೆ ಮಲ ಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿಯು ನಿಷೇಧಿತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕೆಲಸದ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತರಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪದೇ ಪದೇ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಾಗ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ.












