ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರನ್ನು ಹೈಜಾಕ್ ಮಾಡುವ ರಾಜಕಾರಣ..!

0
145

✍️ ಖಾಸಿಂ ಸಾಬ್. ಎ, ಚಿಂತಕರು, ಬೆಂಗಳೂರು

ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಹ v/s ನೀಲಿ ಬಾವುಟ

ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ಹೆಸರು. ಚುನಾವಣಾ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ರಾಜಕೀಯ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುವವರು ಅವರ ಚಿಂತನೆಯನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಯೇ. ಅಥವಾ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವಿರೋಧಿಗಳಾದರೂ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಯೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಹ–DSS–ನೀಲಿ ಬಾವುಟದ ಚರ್ಚೆಯನ್ನೂ ಈ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೇಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಹಿಂದುತ್ವವಾದಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ವಿವಾದವಲ್ಲ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರನ್ನು ಯಾರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬೇಕು? ಅವರ ಚಿಂತನೆಗೆ ಯಾವ ಅರ್ಥ ನೀಡಬೇಕು? ಇತಿಹಾಸದ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ತರಬೇಕು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇದೆ.
ಇಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಸಂವಿಧಾನದ ಶಿಲ್ಪಿ’ ಎಂದು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. ಜಾತಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ, ಬಾತೃತ್ವ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಈ ಯಲ್ಲವೂ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು.

ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಕುರಿತ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೂ ಓದಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ವರ್ತಮಾನ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬಾವುಟವೂ ಒಂದು.

ನೀಲಿ ಬಾವುಟವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಣ್ಣವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂಕೇತಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ವಾದಿ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಘನತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಲಗೊಂಡಿದೆ. ಆಕಾಶದ ವಿಶಾಲತೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀಲಿ ಶಾಲು ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಬಾವುಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವವರು ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಒಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ಚಳವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ.

DSS ಅನ್ನು ಹಂಗಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯಲಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿ—DSS—ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. DSSನ ಸಂಘಟನೆ, ರಾಜಕೀಯ ನಿಲುವುಗಳು ಅಥವಾ ಅದರೊಳಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಅದರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಗುಣವಾಗಿದೆ.

ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯ ಹೋರಾಟಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಜಾತಿ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಭೂಮಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಮೀಸಲಾತಿ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿವೆ. ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಯರ್ರಮ್ಮ,

ಅನುಸೂಯಮ್ಮನ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯದಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಹೋರಾಟಗಳ ನೆನಪು, ದಲಿತ ಚಳವಳಿಯು ಇತರ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನೂ ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ DSS ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ಸಾಧನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನೂ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೊದಲು ಅದರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಓದಬೇಕು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ Pakistan or the Partition of India ಕೃತಿ ಇಂದಿನ ಕೋಮು ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ “population exchange” ಕುರಿತು ಅವರು ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, “ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮುಸ್ಲಿಮರೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ” ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೆಲವರು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂದರ್ಭದೊಂದಿಗೆ ಓದುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಈ ಕೃತಿಯ ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವೆಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಓದುಗರ ಮೇಲೆ ಹೇರದೆ, ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಓದುಗರೇ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ತಮ್ಮ ವಿಧಾನವೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅಂದರೆ ಈ ಕೃತಿ ಒಂದು ಸರಳ ಘೋಷಣಾಪತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ವಿಭಜನೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬೇಡಿಕೆ, ಹಿಂದೂ–ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಬಂಧ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ನಡೆಸಿದ ವಿಶಾಲ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಯಾಗಿದೆ.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ population transfer ಅಥವಾ exchange of population ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿರುವುದು ನಿರ್ವಿವಾದ.

ಅವರು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿನಿಮಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅನುಭವಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕೇವಲ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಭದ್ರತೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸುವ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.

“ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ population exchange ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದರು” ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೇಳಿಕೆ.
ಆದರೆ “ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಮನೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ” ಎನ್ನುವುದು ಅದಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಹೇಳಿಕೆ.

ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಕೂಡ ಅವರ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಷಯ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂದರ್ಭ. ಅಂದರೆ ಅವರು ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದ್ದರು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜ್ಯಸ್ವರೂಪದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚದುರಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಕೇವಲ ಗಡಿ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕರೂಪವಾದ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅವರು ಮನಗಂಡಿದ್ದರು.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿನಿಮಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಇಂದಿನ ಕಾಲದ “ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕು” ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಮೂಲ ಕೃತಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಬದಲಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು,

ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದು ನೀತಿ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿರುವುದು ಒಂದೆಡೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ.
ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ವಿಷಯವಲ್ಲ.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರನ್ನು ಆಯ್ದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಬಾರದು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಬೇಕು. ಅವರು ಯಾರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು, ಏಕೆ ಟೀಕಿಸಿದರು, ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಾದದ ಅಂತಿಮ ಉದ್ದೇಶವೇನು— ಈ ಯಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಅವರ Pakistan or the Partition of India ಕೃತಿಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ವಿಧಾನ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರಾಗಿ ಅವರು ಹಿಂದೂ ಕೋಡ್ ಬಿಲ್ ಮೂಲಕ ವಿವಾಹ, ವಿಚ್ಛೇದನ, ವಾರಸುದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ದತ್ತು ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಬಿಲ್‌ಗೆ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ಮುಂದೂಡಿತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ 1951ರಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಇದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಜಾತಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸೀಮಿತ ಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ.

ಇಂದಿನ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ ರಾಜಕಾರಣದ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಯಾರು ನೀಲಿ ಬಾವುಟ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಯಾರು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ ಭಾವಚಿತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ.

ಪರೀಕ್ಷೆ ಏನೆಂದರೆ—

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರನ್ನು ಹೈಜಾಕ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹೆಸರಲ್ಲ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಳಿದ ನಿರಂತರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವವರೆಗೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರ ಚಿಂತನೆಯೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೀಲಿ ಶಾಲು ಸಹ ಜನಪರ, ಪ್ರಗತಿಪರ, ಜಾತ್ಯತೀತ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.