ಸನ್ಮಾರ್ಗ ವಾರ್ತೆ
ನವದೆಹಲಿ: ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾಯಿದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಯೊಂದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಅರ್ಜಿಗಳ ಕುರಿತು ಬುಧವಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೋರಿದೆ. ಈ ನಿಬಂಧನೆಯು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ, ಆಜೀವ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠವು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 18 ಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಆರ್ಜೆಡಿ ಸಂಸದ ಮನೋಜ್ ಝಾ ಮತ್ತು ವಕೀಲ ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಈ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ಯಾ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರು ಮನೋಜ್ ಝಾ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಕೀಲೆ ನೇಹಾ ರಾಠಿ ಅವರು ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರೂ ‘ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (ನೇಮಕಾತಿ, ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ) ಕಾಯಿದೆ, 2023’ ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 16 ಅನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೀರಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ರಚನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 16 ರೇಖೆಯು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ರಚನೆಯ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಾಮರ್ಶೆಯ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ನಿಬಂಧನೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಥವಾ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಅಥವಾ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಸಿವಿಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಮುಂದುವರಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೇಹಾ ರಾಠಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅಧಿಕೃತ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕರ್ತವ್ಯದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಥವಾ ಹೇಳಿದ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯ, ವಿಷಯ ಅಥವಾ ಮಾತಿಗೆ ಈ ತಡೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರ ಅರ್ಜಿಯು ಈ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದುದು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಭಿಯೋಜನೆಗಳನ್ನು (prosecution) ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು “ಆಜೀವ ವಿನಾಯಿತಿ” ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸೆಕ್ಷನ್ 16 ಮಾನನಷ್ಟ ಕಾನೂನು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿವಿಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಜೀವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇದು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಮತ್ತು ಸದ್ಭಾವನೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಳ್ಳು ದೂರುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಗುರಿಯು ಒಂದು ನೆಪವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (test of proportionality) ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಪರಿಹಾರ, ನ್ಯಾಯಯುತ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಲಭ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿದೆ, ಇವು ವಿಧಿ 14 ಮತ್ತು 21 ರ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.
2023 ರ ಕಾಯಿದೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಸಂಸತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ನೇಹಾ ರಾಠಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿ 361 ಅನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿನಾಯಿತಿಯೂ ನಿರಂಕುಶವಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಸಿವಿಲ್ ನಡಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸಹ ಸಿವಿಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಡಾವಳಿಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.












