✍️ ಅಬ್ದುಲ್ ಅಝೀಝ್ ಉದ್ಯಾವರ
ಅದು ಆಡಳಿತ, ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ನ್ಯಾಯದ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ
ಬಿಲ್ಕಿಸ್ ಬಾನು ಅವರ ಬದುಕು ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನ ಒಂದು ದುರಂತ ಕಥೆ. ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ಬದುಕನ್ನು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಿದ ಕ್ರೌರ್ಯ, ತಾಯಿಯೊಬ್ಬಳಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡ ಮಗಳ ಜೀವ, ಕುಟುಂಬದ ಏಳು ಸದಸ್ಯರ ಬರ್ಬರ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರವೂ ಮುಗಿಯದ ನ್ಯಾಯದ ಹೋರಾಟ.
2002ರ ಗುಜರಾತ್ ಕೋಮುಗಲಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಐದು ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಿಲ್ಕಿಸ್ ಬಾನು ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಪುಟ್ಟ ಮಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕುಟುಂಬದ ಏಳು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ತಾಯಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ನೋವು ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು? ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಮತ್ತೆ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಷ್ಟು ಮಾನಸಿಕ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿರಬಹುದು? ಆ ಭೀಕರ ಘಟನೆಯ ನೆನಪುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅವರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರಬಹುದಲ್ಲವೇ?
ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಪರಾಧದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ಬದುಕು, ತಾಯ್ತನ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಘನತೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಕ್ರೂರ ದಾಳಿಯ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ
ಈ ಭೀಕರ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 11 ಮಂದಿಗೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾದರೂ ಬಿಲ್ಕಿಸ್ ಬಾನು ಅವರ ನೋವು ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.
ಗುಜರಾತ್ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ 2022ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಗುಜರಾತ್ನ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಈ 11 ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದಂದು ದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕಾದ, ಬೇಟಿ ಬಚಾವೋ, ಬೇಟಿ ಪಡಾವೋ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸರಕಾರ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ಅಪರಾಧ ಎಸಗಿದವರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಭಾಗ್ಯ ನೀಡಿದ್ದು ಎಂತಹ ವಿಪರ್ಯಾಸ!
ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹಾರ ಹಾಕಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಬಿಲ್ಕಿಸ್ ಬಾನು ಅವರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆ, ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೂ ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನವಾಗಿತ್ತು.
ಒಂದು ಕಡೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಸಂತ್ರಸ್ತೆ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಗಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಸಗಿದ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗೌರವ ನೀಡುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ದೇಶದ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿದ್ದವು.
ಬಿಲ್ಕಿಸ್ ಬಾನು ಅವರ ದಿಟ್ಟ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ 2024ರ ಜನವರಿ 8ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಮತ್ತು ಉಜ್ಜಲ್ ಭುಯಾನ್ ಅವರ ಪೀಠವು ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ್ದ 11 ಅಪರಾಧಿಗಳ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.
ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದರಿಂದ, ಶಿಕ್ಷೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷೆ ವಿನಾಯಿತಿಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಥವಾ ಮನಬಂದಂತೆ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಪರಾಧದ ಗಂಭೀರತೆ ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಅಪರಾಧಿಗಳು ಎರಡು ವಾರಗಳೊಳಗೆ ಜೈಲಿಗೆ ಶರಣಾಗುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಈ ತೀರ್ಪು ಕೇವಲ 11 ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಆದೇಶವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರಿದ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
2024ರ ತೀರ್ಪಿನ ಬಳಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಜೈಲಿಗೆ ಮರಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮತ್ತೊಂದು ಪೀಠವು ಇಬ್ಬರು ಅಪರಾಧಿಗಳ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಜಾಮೀನು ನೀಡಿದೆ. 17 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿರುವುದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ತೀವ್ರ ದೈಹಿಕ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಇರುವುದು ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳಿರುವುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾನೂನು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. 2024ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಂಡದ್ದು ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿನಾಯಿತಿ (Remission). 2026ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವುದು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗುವವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿ ನೀಡಿರುವ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಜಾಮೀನು (Bail). ಇವೆರಡೂ ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ.
ನವೆಂಬರ್ 16ರಂದು ಬಿಲ್ಕಿಸ್ ಬಾನು ಹೊರಡಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, “ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸದೆ, ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಕೇಳದೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು” ಎಂದು ತಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೆ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದಾಗಿಯೂ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆ, ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಮಗಳ ಸಾವಿನ ನೋವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡ ತಾಯಿ, ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಸಂತ್ರಸ್ತೆ, ಕಳೆದ 24 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾನೂನು ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಹಳೆಯ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೆದಕುತ್ತಿರಬಹುದು.
ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ವಕೀಲರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ, ಆದೇಶಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಒಬ್ಬ ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ಮಾನಸಿಕ ಯಾತನೆ, ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬದ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಆಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜ ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ?
ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಇರಬೇಕು; ಆದರೆ ಸಂತ್ರಸ್ತೆಗೆ ನ್ಯಾಯದ ಭರವಸೆ ಇರಬಾರದೇ? ಅಪರಾಧಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಗೌರವ ನೀಡಬೇಕಲ್ಲವೇ?
2022ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ನ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಈ 11 ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿತ್ತು. 2024ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಹಾಗಾದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸರ್ಕಾರವೊಂದು ಇಂತಹ ಭೀಕರ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದವರ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಹೇಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು? ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದವರ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವೇನು? ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಯಾವ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತವೆ?
ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತವಾದಿ ಹಾಗೂ ಮನುವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಚಿಂತನೆಗಳು ಆಡಳಿತದ ನೀತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮಾನತೆ, ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಇಷ್ಟೊಂದು ಭೀಕರ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದ ನಂತರವೂ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮುಂದಿರುವ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. 2024ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲುಗೈಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತ್ತು. 2026ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಜಾಮೀನು ನೀಡಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅದರ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಗರಿಕರಿಗಿದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಸಹಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡದಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸುವುದೂ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಆಕೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ದೊರೆಯಬೇಕು.
24 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಇಂದಿಗೂ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ಬದುಕಿನಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡ ಬಾಲ್ಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ತಾಯ್ತನದ ಸಂತೋಷ, ಕುಟುಂಬದ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಯಾರೂ ಮರಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಕಳೆದುಹೋದ ಮಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡಲು ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹತ್ಯೆಯಾದ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಲು ಯಾವ ಕಾನೂನಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಾಚಾರದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿಸಲು ಯಾವ ತೀರ್ಪಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸವಿದೆ: ಆಕೆಯ ನೋವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಆಕೆಯ ಘನತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಅಪರಾಧದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದು, ಮುಂದೆ ಇಂತಹಾ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ನಡೆಯದಂತೆ ಅತ್ಯಾಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು.












